Polskie Stowarzyszenie Dekarzy
Zrzeszenie Dekarzy

Jak dobierać pokrycie dachowe?

Bardzo często inwestorzy zadają pytanie: jaki materiał jest najlepszy do krycia dachu? Co wybrać: dachówkę ceramiczną czy cementową? A może lepiej zdecydować się na blachę profilowaną lub płaską? Co w takiej sytuacji im radzić?

Tekst Michał Kowal

Odpowiedź jest prosta: odpowiednio dobrane do dachu (jego konstrukcji, kąta nachylenia, sposobu wykonania wstępnego krycia), a wyglądem pasujące do stylu domu. Bardzo często to jednak za mało, aby zadowolić klienta. Dla niego wybór nie jest jednak łatwy, głównie ze względu na różnorodność modeli i kolorów pokrycia. Nie ułatwia go świadomość, że to decyzja na lata. Wszak pokrycia nie wymienia się co roku wraz ze zmieniającymi się trendami w architekturze. Na początek warto podpowiedzieć, że dobrze jest zdać się na projektanta, który tak dobierze materiał na dach, aby wyglądał estetycznie i był funkcjonalny, a koszty były w zasięgu naszych możliwości. Wówczas lepiej też odradzać zmianę rodzaju pokrycia tylko dlatego, że inne wydaje się ładniejsze lub tańsze.

Jak dopasować pokrycie do domu?

Decydując się na projekt przygotowywany na indywidualne zamówienie, budujący nie mają takiego dylematu, gdyż architekt zasugeruje najkorzystniejsze pokrycie. Inaczej ma się sprawa, jeżeli kupują projekt gotowy, z katalogu. Inwestorzy mają podane ogólne informacje dotyczące pokrycia dachu. Najczęściej jest to dachówka ceramiczna, bez wskazania konkretnego produktu i koloru. Architekt jedynie sugeruje im rodzaj pokrycia, a do nich należy decyzja, jaki model wybrać. Na rynku jest coraz większy wybór pokryć w różnych kolorach i wykończeniach. Zawsze jednak powinno ono pasować do całego budynku. Pewne rozwiązania wyklucza się już na samym początku, gdyż po prostu nie będą pasowały do charakteru domu. Kształt i kolor pokrycia muszą tworzyć ład architektoniczny wraz z całą bryłą budynku. O ile kolor pokrycia mogą oni zmienić bez konsekwencji, to jego rodzaj już niekoniecznie. Może się to wiązać z wieloma nieprzewidzianymi problemami.

Załóżmy, że podoba im się dachówka karpiówka (dachówka płaska ceramiczna, nie zachodzi na siebie tylko się styka, nazwa nawiązuje do kształtu dachówki, która przypomina rybią łuskę), a w projekcie wskazano dachówkę ceramiczną. Teoretycznie wszystko się zgadza, ale ciężar wykonanego z niej

1 m2 pokrycia jest o około 50% o większy od dachówki ceramicznej zakładkowej, którą miał na myśli projektant. Położenie dachówki karpiówki może wiązać się z koniecznością wprowadzenia zmian konstrukcyjnych więźby dachowej, a niekiedy całego budynku. Oznacza to dodatkowe koszty, gdyż takie zmiany musi wprowadzić projektant. Wprawdzie konstrukcja dachu jest zaprojektowana z zapasem na dodatkowe obciążenia (między innymi ocieplenie, deskowanie), ale jest to jednak za mało, aby przenieść masę dachówki karpiówki, zwłaszcza ułożonej podwójnie.

W rozmowie warto uświadomić inwestorowi także koszty. Na dachach prostych bardziej ekonomiczne jest pokrycie z większych elementów, które szybciej się układa. Na skomplikowanych – z małych elementów, dzięki którym mniej będzie odpadów po przycinaniu.

Jak wybierać materiał na dach?

Przy wyborze pokrycia dachowego warto uświadomić inwestorom, że materiały są wykończone rożnego rodzaju powłokami. Mały kąt nachylenia połaci (25-30°) będzie wymagał powłoki bardziej wytrzymałej, aby wszystkie zanieczyszczenia z powietrza łatwiej spływały z dachu. Na takie dachy odpowiednia będzie dachówka ceramiczna z powłoką angobowaną, glazurowaną lub półmatową. Przy kącie nachylenia dachu 35-45° i większym można położyć dachówki betonowe i blachodachówkę oraz dachówki ceramiczne matowe.

Na estetykę pokrycia dachowego wpływa również mech, który może pojawić się z upływem czasu. Dotyczy to zwłaszcza połaci o małym kącie nachylenia i tych usytuowanych od północy i północnego wschodu oraz działek z wysokimi drzewami. Usunięcie go wymaga wynajęcia ekipy, która umyje dach, a dachówkę cementową oraz blachodachówkę dodatkowo zaimpregnuje przy użyciu odpowiednich preparatów chemicznych.

Jeśli pokrycie mamy kupić w ramach umowy z inwestorem, a jeszcze takiego nie układaliśmy, warto szczegółowo wypytać sprzedawców w hurtowniach specjalizujących się w sprzedaży materiałów dachowych o parametry, gwarancję, trwałość i porównać ceny. Na wszelki wypadek dobrze jest też zajrzeć do karty technicznej produktu.

Doświadczeni dekarze wiedzą też, że inwestorzy przy wyborze rzadko kiedy zdają sobie do końca sprawę, jak materiał będzie wyglądał na naszym dachu. Wybór z katalogu zwykle bywa mylący, jeśli chodzi o kolor i odcień. Druk na papierze zawsze odbiega od rzeczywistości. Efekt końcowy może być inny niż zamierzony, a gwarancje na produkt zazwyczaj nie obejmują odstępstw kolorystycznych.

Zanim więc się zdecydują, powinni wybrać się do profesjonalnej hurtowni dachowej ze specjalną ekspozycją. Z fragmentami pokryć ułożonych na stojakach w hurtowni jest jednak podobnie jak z katalogiem – z tą różnicą, że kolory mogą się różnić ze względu na oświetlenie. Zawsze mogą poprosić o wizualizację domu z zastosowaniem danego modelu pokrycia lub też samemu ją przygotować przy wykorzystaniu programów komputerowych, zamieszczonych na stronach internetowych producentów.

Jeśli już układaliśmy takie pokrycie wcześniej, warto podać adres takiej realizacji, aby mogli pojechać i zobaczyć nasz budynek referencyjny. Uważam, że każda firma dekarska powinna mieć własne portfolio. Sprzedawcy pokryć dachowych znają adresy zrealizowanych inwestycji i chętnie udostępnią je nowym klientom, aby mogli zobaczyć, jak wygląda model dachówki czy blachy po ułożeniu na dachu. Przy okazji mogą zapytać właścicieli, jak sprawuje się dach i czy są z niego zadowoleni. Dach jest najdroższym elementem konstrukcji domu. Lepiej, aby inwestorzy na nim nie oszczędzali, ponieważ najczęściej oznacza to konieczność szybkiego remontu.

Kiedy warto polecać zmianę rodzaju pokrycia?

Informacja o tym, jakim materiałem ma być kryty dach domu, jest zapisana w projekcie architektoniczno-budowlanym. Zmiana koloru to jedynie kosmetyka. Naprawdę inaczej będzie wyglądał dach – nawet w tym samym co u sąsiada kształcie i kolorze – gdy wybierzemy inny model tego samego pokrycia. Jeśli jednak i to za mało, można zmienić również materiał, z którego jest wykonane. Trzeba jednak pamiętać, że jego ciężar ma znaczenie dla poprawnego zaprojektowania i wykonana dachu. To także gwarancja bezpieczeństwa mieszkańców, za które odpowiedzialność bierze projektant. Dlatego inwestorowi nie wolno samodzielnie zmieniać pokrycia dachowego. Są jednak sytuacje, w których warto polecić. Oczywiście ma to swoje konsekwencje, dlatego do podjęcia takiej decyzji trzeba mieć ważny powód.

Najczęściej inwestorzy decydują się na taki krok ze względu na koszty. Jeśli podstawowym kryterium jest cena, najlepiej sprawdzić dostępność materiałów w okolicy oraz umiejętności zatrudnionych wykonawców. Warto rozważyć zmianę pokrycia, jeśli mają okazję kupić inne w promocyjnej cenie.

Równie dobrą okazją na zamianę pokrycia jest zatrudnienie przez inwestorów firmy dekarskiej z długoletnim doświadczeniem oraz odpowiednimi referencjami i certyfikatami, która specjalizuje się w układaniu wybranego rodzaju pokrycia. Warto zlecić mu zakup materiału na dach.

Zamiana pokrycia najbardziej opłaca się jednak wtedy, kiedy wybrane przez inwestora jest lżejsze niż zaplanowane przez architekta. Wówczas nie będzie konieczne sprawdzanie przez konstruktora nośności więźby dachowej. Jeśli nowe pokrycie będzie cięższe, trzeba będzie zapłacić za dodatkowe obliczenia i – ewentualnie – przeprojektowanie dachu.

Na pewno trzeba odradzić korzystanie z okazji zakupu tanich materiałów, jeśli trzeba je będzie sprowadzać z drugiego końca Polski. Ich transport z pewnością pochłonie spodziewane zyski.

Jakich formalności trzeba dopełnić przy zmianie pokrycia dachowego?

Każdy dekarz powinien pamiętać, że każda zmiana w projekcie, w tym ta dotycząca rodzaju pokrycia dachowego, powinna być konsultowana z architektem lub konstruktorem. Może się bowiem okazać, że nowy materiał na dach wymaga innego kąta nachylenia połaci lub rodzaju wstępnego krycia. Z kolei zamiana pokrycia dachu lżejszego na ciężkie, na przykład blachodachówki na dachówki ceramiczne wymaga ingerencji w konstrukcję więźby dachowej, przede wszystkim zwiększenia jej nośności. Jeśli jednak będziemy brać pod uwagę zmianę rodzaju pokrycia, musimy pamiętać, że formalności trzeba powierzyć osobie z odpowiednimi uprawnieniami.

Przed rozpoczęciem budowy. Zmiany w projekcie można przeprowadzić na etapie adaptacji. Zmiana pokrycia i kąta nachylenia dachu do 5° to standardowa zmiana, na którą autor projektu udziela zgody, dołączonej do dokumentacji. Większa różnica może spowodować zaburzenie proporcji i wyglądu całego budynku. Jeśli zaś chodzi o inny rodzaj materiału na dach, to autorzy zgadzają się na nią pod warunkiem, że zastosowane materiały będą miały takie same parametry.

W czasie budowy. W świetle obowiązujących przepisów istnieje konieczność ścisłego trzymania się parametrów znajdujących się w projekcie domu. Jeżeli są to zmiany nieistotne – takie jak kolor dachu czy zastosowanie pokrycia lżejszego niż to, które jest w projekcie – możemy je przeprowadzić bez żadnych formalności, nie narażając się na przykre konsekwencje. Poprawki do dokumentacji w trakcie trwania budowy wprowadza kierownik budowy lub inspektor nadzoru przez dokonanie wpisu do dziennika budowy.

Istotne odstępstwa od projektu dotyczą przede wszystkim zmiany nachylenia połaci lub wysokości dachu (wpływa na kubaturę). Jeżeli w trakcie prac budowlanych dojdzie do takich odstępstw, należy zwrócić się do uprawnionego projektanta o naniesienie na dokumentację wprowadzonych zmian. Jeżeli tylko będą one zgodne z wydaną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, można dalej prowadzić prace na dachu. Budowę rozpocząć czy wznowić można jedynie wtedy, kiedy uzyska się wszystkie wymagane zgody. W przeciwnym razie roboty te będą traktowane jako samowola budowlana.